Ubo-register - Afscherming van de bedreigde ubo lijkt slechts theorie

26 januari 2021

Nederland kent sinds kort een register van uiteindelijk belanghebbenden (ubo-register), dat is gebaseerd op een Europese richtlijn. Doel van het register is criminaliteit te bestrijden. Die richtlijn maakt het mogelijk dat gegevens van bedreigde uiteindelijk belanghebbenden (ubo’s) worden afgeschermd. Of ubo’s in Nederland aanspraak kunnen maken op afscherming is nog maar de vraag.

Hoewel het ministerie van Financiën heeft meegedeeld dat de afscherming kan worden aangevraagd, blijkt dat in de praktijk niet eenvoudig. Bij de inschrijving van de bedreigde ubo in het ubo-register kan in het Kamer van Koophandel-formulier worden aangegeven dat om afscherming wordt gevraagd, maar dan moet de bedreigde ubo al via andere weg gezorgd hebben dat hij politiebescherming. Over hoe je die politiebescherming krijgt is op de site van de Kamer van Koophandel, op de site van de politie (waar de Landelijke Eenheid verantwoordelijk is voor de politiebescherming) en op de site van het Openbaar Ministerie niets te vinden.

Over politiebescherming bestaat een circulaire uit 2019, toen het ubo-register nog niet bestond. Daaruit blijkt dat de minister van Veiligheid personen op de landelijke afschermingslijst kan plaatsen als het gaat om “Personen ten aanzien van wie (…) door de aard en/of herkomst van de dreiging en de functie van de persoon (…) in beginsel de kans aanwezig is dat de nationale of internationale democratische rechtsorde wordt geschaad en/of de veiligheid van de Staat in het geding is“. Dit zal niet snel voor ubo's gelden, waardoor zij niet of nauwelijks van de afschermingsmogelijkheid gebruik kunnen maken. Dit lijkt ons niet in overeenstemming is met de Europese richtlijn en de Europese grondrechten.

PS. Het voorgaande laat onverlet alle andere bezwaren die tegen het ubo-register bestaan, zie onder meer de dagvaarding van Privacy First en de prejudiciële vragen bij het ECJ, waar Xander Alders eerder over schreef.

Vraag advies!

Voor advies over de ingewikkelde ubo-register wetgeving, die ook verplichtingen op het gebied van de privacy met zich mee brengt, kunt u terecht bij het ubo-register team van Pellicaan Advocaten, dat bestaat uit Xander AldersEllen Timmer en Elif Barioglu.