Ondernemingen met abonnementsmodellen gewaarschuwd door recente rechtspraak

Begin 2026 heeft Rechtbank Midden‑Nederland een uitspraak gedaan die van belang kan zijn voor bedrijven die werken met abonnementen tegenover consumenten. In deze zaak tussen Basic‑Fit en een consument oordeelde de rechtbank dat de fitnessketen geen aanspraak kan maken op betaling van achterstallige abonnementskosten.

De reden? Onredelijk bezwarende bedingen in de algemene voorwaarden.

Aanleiding van het geschil

Basic‑Fit vorderde ruim € 350 aan resterende abonnementskosten van een consument die zijn lidmaatschap tussentijds had opgezegd en vervolgens een automatische incasso had gestorneerd. Volgens Basic‑Fit had de klant een jaarabonnement afgesloten en liep de betalingsverplichting door.

Bepalingen in de algemene voorwaarden

Centraal in deze zaak stond de vraag of Basic-Fit onredelijke bepalingen hanteert in haar algemene voorwaarden. De rechtbank benoemde twee specifieke bepalingen uit de algemene voorwaarden:

1. Beëindiging bij betalingsverzuim

Basic-Fit kan de overeenkomst in geval van betalingsverzuim beëindigen na afloop van de overeengekomen minimale abonnementsduur. De consument blijft wel het volledige overeengekomen abonnementsgeld verschuldigd. 

2. Blokkeren van toegang

Basic-Fit kan de QR-code, de toegangscode waarmee de sportschool kan worden betreden, blokkeren in geval van een betalingsachterstand.

De rechter oordeelde dat de bovenstaande bepalingen op zichzelf wel door de beugel kunnen, maar in hun onderlinge samenhang kunnen zij tot gevolg hebben dat een consument met een betalingsachterstand, wel de volledige looptijd van het abonnement moet betalen, maar niet gedurende de volledige looptijd gebruik kan maken van de sportfaciliteiten, omdat hem op enig moment de toegang wordt ontzegd.

De rechtbank benadrukte dat dit haaks staat op het wettelijke opschortingsrecht. Nadat een betalingsachterstand is ingelopen, moet de abonnementsduur worden verlengd met de periode waarin de toegang was ontzegd, zodat de consument alleen betaalt voor de periode waarin hij daadwerkelijk gebruik kon maken van het abonnement.

De contractuele regeling van Basic‑Fit wijkt daarvan in aanzienlijke mate af en verstoort hierdoor het contractuele evenwicht ten nadele van consumenten. De rechtbank verklaarde de bepalingen daarom onredelijk bezwarend en vernietigbaar op grond van artikel 6:233 onder a BW.

Daarbij overwoog de rechtbank bovendien dat het voor de beoordeling niet uitmaakt dat Basic‑Fit in de praktijk stelt de toegang nooit daadwerkelijk te weigeren.

Risico’s voor ondernemingen en aanbevelingen

De uitspraak benadrukt dat rechters streng toezien op de inhoud en toepassing van algemene voorwaarden bij abonnementen. Voor ondernemingen die abonnementen aanbieden en algemene voorwaarden hanteren, heeft dit consequenties:

• Voorwaarden die leiden tot betalingsverplichtingen zonder dat een consument de dienst of faciliteiten kan benutten, kunnen door de rechter als onevenwichtig worden beoordeeld.
• Niet alleen afzonderlijke bepalingen worden beoordeeld, maar vooral de onderlinge samenhang. Zelfs voorwaarden die los van elkaar acceptabel zijn, kunnen in combinatie leiden tot een onredelijk nadeel voor de consument.

De risico’s voor ondernemingen zijn aanzienlijk. Vernietigbare voorwaarden kunnen ertoe leiden dat vorderingen tot betaling in procedures structureel worden afgewezen en bovendien kan een onderneming worden geconfronteerd met veroordelingen in proceskosten. Dit staat nog los van eventuele imagoschade.

Het is daarom raadzaam om  algemene voorwaarden regelmatig juridisch te laten beoordelen.

Heeft u vragen?

Voor vragen hierover en over andere ondernemingsrechtelijke kwesties, kunt u altijd contact opnemen met Martijn van der Meer of met een van de andere ondernemingsrechtspecialisten van Pellicaan Advocaten.